เรื่องราวของ คริสเตียน เฟรเดอริค มาร์ติน ซีเนียร์ (Christian Frederick Martin Sr.) ผู้ก่อตั้ง C. F. Martin & Co. ในปี 1833 ไม่ใช่เป็นเพียงชีวประวัติของช่างทำกีตาร์ผู้ยิ่งใหญ่ แต่เป็นมหากาพย์ของนักประดิษฐ์ผู้ทะเยอทะยานที่ต้องต่อสู้กับระบบอันแข็งทื่อของโลกเก่า เส้นทางชีวิตของเขาถูกหล่อหลอมขึ้นจากขนบธรรมเนียม ความขัดแย้ง และการแสวงหาโอกาสอย่างไม่หยุดยั้ง การเดินทางจากหมู่บ้านช่างฝีมือในเยอรมนีสู่มหานครนิวยอร์ก คือชัยชนะของช่างฝีมือผู้มีวิสัยทัศน์ และเป็นจุดเริ่มต้นของตำนานที่เปลี่ยนแปลงหน้าประวัติศาสตร์ของ กีตาร์โปร่ง อเมริกันไปตลอดกาล
ในยุคต้นศตวรรษที่ 19 หมู่บ้าน มาร์คเคียร์เชิน (Markneukirchen) ในแคว้นแซกโซนี คือศูนย์กลางการผลิตเครื่องดนตรีที่สำคัญของเยอรมนี เมืองนี้เต็มไปด้วยวัฒนธรรมดนตรี แต่ก็ถูกควบคุมโดยกฎเกณฑ์อันเข้มงวดของ สมาคมช่างฝีมือ (Guild) ที่กีดกันการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง
เส้นทางอาชีพของมาร์ติน ซีเนียร์ เริ่มต้นขึ้นจากการสืบทอดธุรกิจเฟอร์นิเจอร์ของครอบครัว เขาได้รับการฝึกฝนใน สมาคมช่างทำตู้ (Cabinet Maker’s Guild) ซึ่งทำให้เขามีพื้นฐานด้านงานไม้ที่แข็งแกร่ง
ทว่า ความสนใจของมาร์ตินกลับเอนเอียงไปสู่ กีตาร์โปร่ง ซึ่งในขณะนั้นถูกมองว่าเป็นเพียง “เครื่องดนตรีพื้นบ้าน” และ “กระแสนิยมชั่ววูบ” เมื่อเขาพยายามขอฝึกงานกับ สมาคมช่างทำไวโอลิน ในมาร์คเคียร์เชิน สมาคมกลับ ปฏิเสธ อย่างไร้เยื่อใย การถูกปฏิเสธครั้งนี้ไม่เพียงเป็นอุปสรรค แต่ยังเป็นสิ่งที่ผลักดันให้มาร์ตินตระหนักว่า หากต้องการเติบโตในสายอาชีพนี้ เขาต้องออกไปแสวงหาความรู้และโอกาสนอกกำแพงบ้านเกิด
การเดินทางสู่กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ถือเป็นการก้าวเข้าสู่ศูนย์กลางแห่งวัฒนธรรมและนวัตกรรมทางดนตรีของยุโรป การตัดสินใจครั้งนี้สำคัญอย่างยิ่ง เพราะทำให้มาร์ตินได้พบกับ โยฮันน์ จอร์จ สเตาเฟอร์ (Johann Georg Stauffer) ช่างทำเครื่องดนตรีผู้เลื่องชื่อ
มาร์ตินได้ฝึกงานและทำงานที่โรงงานของสเตาเฟอร์เป็นเวลาหลายปี ที่นั่นเขาได้เรียนรู้ทักษะใหม่ทั้งหมด ตั้งแต่การออกแบบไปจนถึงการประกอบ กีตาร์โปร่ง ใน “สไตล์สเตาเฟอร์” (Stauffer style) ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ประสบการณ์จากเวียนนาได้กลายเป็นรากฐานทางเทคนิคและความงดงามเชิงศิลปะที่สำคัญ ซึ่งต่อมาได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ กีตาร์โปร่ง อันเป็นตำนานของเขาเอง
หลังการตัดสินใจเดินทางกลับสู่มาร์คเคียร์เชิน (หลังจากล้มเหลวในการเปิดธุรกิจครั้งแรกและได้แต่งงานกับลูกสาวหุ้นส่วน) เขาได้ใช้ความทักษะที่ได้มาใหม่นั้น นำกลับมาเริ่มต้นกิจการของตนเองในบ้านเกิด
การกลับมายังมาร์คเคียร์เชินของมาร์ตินกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญที่สุดในชีวิต ช่วงเวลานี้คือการปะทะกันโดยตรงระหว่างความเชี่ยวชาญที่เขาสั่งสมมาจากเวียนนา กับระบบสมาคมช่างฝีมือที่แข็งกร้าวของบ้านเกิด
เมื่อมาร์ตินพยายามจะตั้งโรงงาน กีตาร์โปร่ง ของตนเอง สมาคมช่างทำไวโอลิน ได้ใช้กฎข้อบังคับมาเป็นเครื่องมือขัดขวาง โดยอ้างว่าการฝึกงานของมาร์ตินอยู่ในสาขาช่างทำตู้ ไม่ใช่ช่างทำเครื่องดนตรี การกระทำของสมาคมช่างทำไวโอลินคือตัวอย่างคลาสสิกของการ กีดกันทางการค้าเชิงปกป้อง (protectionist gatekeeping) ที่เผยให้เห็นว่านักประดิษฐ์ผู้มีทักษะสูงเช่นมาร์ติน กลายเป็นภัยคุกคามต่อระเบียบอำนาจเดิมได้อย่างไร
การตัดสินใจครั้งสำคัญเพื่อเดินทางออกจากเยอรมนีเป็นผลมาจากแรงกดดันหลายด้านที่ถาโถมเข้ามาพร้อมกัน:
การเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกในปี ค.ศ. 1833 คือบทสรุปของการต่อสู้ เป็นการจากลาทางกายภาพและเชิงสัญลักษณ์จากการถูกจำกัดโดยกรอบของโลกเก่า เพื่อมุ่งหน้าสู่ดินแดนแห่งพันธสัญญาของโลกใหม่
ในฤดูใบไม้ร่วงปี ค.ศ. 1833 ค.ศ. มาร์ติน และครอบครัว ได้เก็บข้าวของทั้งหมด รวมถึง กีตาร์โปร่ง ที่สร้างเสร็จแล้ว (ซึ่งเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจอันชาญฉลาดเพื่อสร้างกระแสเงินสดได้ทันทีที่ไปถึง) เดินทางถึงแมนฮัตตัน
เขาเปิดร้านแห่งแรก ณ 196 ถนนฮัดสัน (196 Hudson Street) ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1833 ร้านเล็ก ๆ แห่งนี้คือที่มั่นแรกในโลกใหม่ อันเป็นจุดกำเนิดของตระกูลช่างทำกีตาร์นาม C.F. Martin & Co. ซึ่งจะเติบโตและสร้างประวัติศาสตร์ด้วยการปฏิวัติโครงสร้างของ กีตาร์โปร่ง ในโลกอเมริกันนับจากนั้นเป็นต้นมา
หลังจากตั้งรกราก Martin Guitar ก็ได้สร้างนวัตกรรมที่ส่งผลกระทบต่อ กีตาร์โปร่ง ทุกตัวในโลก เช่น
X-Bracing ที่ Martin คิดค้นขึ้นในปี 1843 ไม่ใช่เพียงแค่การจัดวางไม้ค้ำยันให้แข็งแรงขึ้น แต่เป็น การแก้ปัญหาสั่นสะเทือนของหน้าไม้ ที่ล้ำกว่าแนวคิดในยุคสมัยนั้น
การสร้างทรง Dreadnought ถือเป็นการตอบสนองต่อความต้องการของตลาดที่เปลี่ยนไปจากวงดนตรีในห้องนั่งเล่นไปสู่การแสดงบนเวทีที่ต้องการเสียงที่ดังและพุ่ง
Martin Guitar คือผู้กำหนดทิศทางของ กีตาร์โปร่ง อย่างแท้จริง นวัตกรรมที่พวกเขาคิดค้นไว้เมื่อเกือบ 200 ปีก่อน ไม่ว่าจะเป็น X-Bracing, ทรง Dreadnought, หรือการเชื่อมคอที่เฟรต 14 ล้วนเป็นหลักการทางวิศวกรรมที่ยังคงใช้ในการสร้าง กีตาร์โปร่ง คุณภาพสูงทุกตัวในโลก
ข้อมูลอ้างอิง :
กีตาร์ Martin ที่เริ่มมีปัญหาจะส่งสัญญาณ 5 อย่าง คือ สายสูงขึ้นจนกดเจ็บนิ้ว · หน้าไม้โป่งหรือยุบ · สะพานสายเริ่มยกตัว · ปลายเฟร็ตคมบาดมือหรือมีเสียงบัซที่เพิ่งเกิด · และรอยแตกบนไม้
ก่อนกีตาร์โปร่งหนึ่งตัวจะถึงมือผู้ซื้อ ช่างต้องตรวจและปรับตั้งอย่างน้อย 5 ขั้น ได้แก่ ตรวจรับและยืนยันว่าเป็นของแท้ตรงรุ่น ตรวจสภาพ ปรับคอและระยะสายให้เล่นได้จริง ตรวจระบบไฟฟ้าในรุ่นที่มีปิ๊กอัพ
คนส่วนใหญ่เดินเข้าร้านกีตาร์ครั้งแรกแล้วถามคำถามเดียวกัน คือ “ซื้อตัวไหนดีนะ” ซึ่งเป็นคำถามที่ตอบยากที่สุด และนี้คือคำถามอีก 7 คำถามที่อาจจะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ดีขึ้น
