การเปลี่ยนสายกีตาร์ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของการซ่อมบำรุงเมื่อสายขาด แต่คือการ “คืนชีวิต” ให้กับทั้งโทนเสียงและสัมผัสการเล่น มือใหม่หลายๆคนอาจจะกังวลกับการเปลี่ยนสายครั้งแรก แต่ถ้าเข้าใจหลักการที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดนตรีชิ้นไหนก็จะสามารถดูแลรักษาได้ด้วยตัวเองอย่างมืออาชีพ การรู้วิธีเปลี่ยนสายด้วยตัวเองจึงเป็นทักษะพื้นฐานที่นักดนตรีทุกคนควรมี เพื่อให้กีตาร์ของคุณพร้อมใช้งานและมีเสียงที่สมบูรณ์อยู่เสมอ
การมีเครื่องมือที่เหมาะสมจะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดรอยขีดข่วนบนตัวกีตาร์ และทำให้ขั้นตอนการเปลี่ยนสายรวดเร็วขึ้น ซึ่งอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องเตรียมในการเปลี่ยนสายกีตาร์จะมีดังนี้
เพื่อให้การเปลี่ยนสายออกมาสมบูรณ์แบบที่สุด เราแนะนำให้ทำตามขั้นตอนดังนี้
เริ่มจากการหมุนลูกบิดเพื่อผ่อนแรงตึงของสายจนสายหย่อนสนิท จากนั้นใช้คีมตัดสายบริเวณกลางบอดี้ (ไม่ควรตัดสายขณะที่ยังตึงอยู่เพื่อป้องกันแรงดีดที่อาจทำให้บอดี้เป็นรอย) แล้วดึงหมุดที่สะพานสาย (Bridge Pin) ออกอย่างระมัดระวัง
เมื่อถอดสายออกหมดแล้ว ให้เช็ดคราบเหงื่อและฝุ่นบนฟิงเกอร์บอร์ด หากมีน้ำยาดูแลรักษาเนื้อไม้ (เช่น Lemon Oil) หริอ MUSICNOMAD ชุดทำความสะอาดกีต้าร์ GUITAR CARE KIT สามารถนำมาเช็ดเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ไม้ไม่แห้งแตกได้ในขั้นตอนนี้
เริ่มใส่จากสายที่ใหญ่ที่สุด (สาย 6) ไปยังสายที่เล็กที่สุด (สาย 1) โดยเสียบปลายสายที่มี “หมุดกลม” (Ball End) ลงในช่องที่สะพานสาย กดหมุดลงให้แน่นพร้อมกับดึงสายย้อนขึ้นมาเบาๆ เพื่อให้หัวสายล็อกกับตัวสะพานสายพอดี
ร้อยสายผ่านรูลูกบิด โดยเหลือระยะหย่อนของสายไว้ประมาณ 2-3 นิ้ว (หรือประมาณ 1-2 เฟรต) เพื่อให้มีเนื้อสายเพียงพอในการพันรอบแกนลูกบิดประมาณ 2-3 รอบ การพันที่เรียบร้อยจะช่วยให้สายไม่เพี้ยนง่าย
เมื่อพันสายจนตึงพอประมาณแล้ว ให้ใช้คีมตัดปลายสายที่เหลือทิ้งให้สั้นเพื่อความปลอดภัย จากนั้นใช้เครื่องตั้งสาย (Tuner) ตั้งเสียงให้ตรงตามมาตรฐาน
จุดแตกต่างที่สำคัญที่สุดคือ “กลไกการยึดสายที่สะพานสาย (Bridge)”
เพียงแค่นี้มือใหม่ก็สามารถเปลี่ยนสายกีตาร์เองง่ายๆได้แล้ว การเปลี่ยนสายกีตาร์ด้วยตัวเองอาจจะยากในครั้งแรก แต่หากฝึกฝนบ่อยๆ จะช่วยให้เข้าใจเครื่องดนตรีของตัวเองมากขึ้น และการดูแลที่ถูกต้องนั้นจะส่งผลต่อทั้งคุณภาพเสียงและอายุการใช้งานของเครื่องดนตรีที่เรารักให้อยู่คู่ใจกับเราไปนานๆด้วยนะ
ข้อมูลอ้างอิง:
วิธีเปลี่ยนสายกีตาร์ “ขั้นเทพ” ที่มือกีตาร์ทุกคนต้องดู!!! [𝐎𝐟𝐟𝐢𝐜𝐢𝐚𝐥-𝐓𝐇]
The Difference Between Acoustic and Electric Guitar Strings
Ultimate Guide to Acoustic Guitar Strings
The Easy Way to Change Your Electric Guitar Strings
กีตาร์ Martin ที่เริ่มมีปัญหาจะส่งสัญญาณ 5 อย่าง คือ สายสูงขึ้นจนกดเจ็บนิ้ว · หน้าไม้โป่งหรือยุบ · สะพานสายเริ่มยกตัว · ปลายเฟร็ตคมบาดมือหรือมีเสียงบัซที่เพิ่งเกิด · และรอยแตกบนไม้
ก่อนกีตาร์โปร่งหนึ่งตัวจะถึงมือผู้ซื้อ ช่างต้องตรวจและปรับตั้งอย่างน้อย 5 ขั้น ได้แก่ ตรวจรับและยืนยันว่าเป็นของแท้ตรงรุ่น ตรวจสภาพ ปรับคอและระยะสายให้เล่นได้จริง ตรวจระบบไฟฟ้าในรุ่นที่มีปิ๊กอัพ
คนส่วนใหญ่เดินเข้าร้านกีตาร์ครั้งแรกแล้วถามคำถามเดียวกัน คือ “ซื้อตัวไหนดีนะ” ซึ่งเป็นคำถามที่ตอบยากที่สุด และนี้คือคำถามอีก 7 คำถามที่อาจจะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ดีขึ้น
